Najlepszy termin oprysku kukurydzy na chwasty zależy od rodzaju zabiegu. Herbicydy przedwschodowe stosuje się bezpośrednio po siewie, zanim kukurydza i chwasty pojawią się na powierzchni gleby. Zabieg powschodowy najlepiej wykonać w fazie 2–6 liści kukurydzy, czyli BBCH 12–16, gdy chwasty są jeszcze młode. Najważniejsza zasada brzmi: im wcześniej ograniczysz konkurencję, tym mniejsze ryzyko straty plonu.
Kiedy pryskać kukurydzę na chwasty?
W praktyce masz dwa podstawowe terminy. Zabieg przedwschodowy wykonuje się tuż po siewie kukurydzy, zwykle z wykorzystaniem herbicydów o działaniu doglebowym. Zabieg powschodowy przeprowadza się po pojawieniu się roślin, najczęściej między fazą 2. a 6. liścia właściwego. W skali BBCH odpowiada to zakresowi 12–16.
Nie należy czekać do końca zakresu podanego na etykiecie środka, jeśli chwasty już intensywnie rosną. Kukurydza we wczesnych fazach rozwija się wolniej niż wiele gatunków chwastów, dlatego opóźnienie oprysku daje im czas na pobranie wody, światła i składników pokarmowych.
Dlaczego termin zabiegu wpływa na plon?
Okres od wschodów kukurydzy do zakrycia międzyrzędzi sprzyja kiełkowaniu chwastów. Chwastnica jednostronna, komosa biała, szarłat szorstki, rdesty, psianka czarna oraz włośnice mogą pojawić się wcześniej niż kukurydza i szybko zwiększać masę. Rośliny konkurują wtedy o te same zasoby:
- wodę potrzebną do wzrostu i budowy systemu korzeniowego,
- światło, którego niedobór ogranicza rozwój kukurydzy,
- składniki pokarmowe pobierane z gleby,
- przestrzeń w międzyrzędziach, co utrudnia rozwój rośliny uprawnej.
Ten czas nazywa się krytycznym okresem zachwaszczenia. Kukurydza jest wtedy szczególnie podatna na konkurencję, a skutki opóźnionego odchwaszczania mogą być trudne do odwrócenia. W warunkach dużego nasilenia chwastów straty plonu bywają bardzo wysokie, jednak ich skala zależy od gatunków, liczebności, wilgotności gleby i długości konkurencji. Z tego powodu nie należy traktować wartości szacunkowych jako gwarantowanego wyniku dla każdej plantacji.
Terminy oprysku według fazy rozwojowej kukurydzy
Wybór terminu powinien uwzględniać fazę kukurydzy, fazę chwastów oraz sposób działania wybranego herbicydu. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Typ zabiegu | Optymalny termin | Zalety | Ryzyka |
|---|---|---|---|
| Przedwschodowy | Bezpośrednio po siewie, przed wschodami kukurydzy | Działanie doglebowe ogranicza pierwsze wschody chwastów i zabezpiecza plantację na początku wegetacji | Skuteczność zależy od wilgotności gleby, a późniejsze wschody chwastów mogą wymagać kolejnego zabiegu |
| Powschodowy wczesny | 2–4 liście kukurydzy, BBCH 12–14 | Chwasty są małe i zwykle bardziej podatne na działanie nalistne | Zabieg wykonany w nieodpowiednich warunkach może osłabić młodą kukurydzę |
| Powschodowy późniejszy | 4–6 liści kukurydzy, BBCH 14–16, zgodnie z etykietą środka | Możliwość zwalczania chwastów, które pojawiły się po wcześniejszym zabiegu | Przerośnięte chwasty są trudniejsze do zniszczenia, a opóźnienie zwiększa konkurencję o zasoby |
W zabiegu przedwschodowym znaczenie mają substancje pobierane przez korzenie lub kiełkujące części chwastów. W zabiegu powschodowym ważne jest natomiast dokładne pokrycie liści i wykonanie oprysku, gdy chwasty znajdują się we wczesnych fazach. Preparat może łączyć oba mechanizmy, ale zawsze trzeba kierować się aktualną etykietą środka, dopuszczoną dawką i zakresem stosowania.
Nie zwlekaj z opryskiem do 8–10 liścia kukurydzy tylko dlatego, że taki termin znajduje się na etykiecie. Późna aplikacja może mieć mniejszą skuteczność na duże chwasty, a w określonych warunkach zwiększa także ryzyko fitotoksyczności. Dotyczy to szczególnie roślin osłabionych suszą, chłodem, przymrozkiem lub wcześniejszym uszkodzeniem.
Jak przygotować się do zabiegu?
Przed wyjazdem w pole sprawdź nie tylko fazę kukurydzy, ale też stan chwastów i prognozę pogody. Procedura może wyglądać następująco:
- Oceń fazę kukurydzy według skali BBCH i sprawdź, czy mieści się w zakresie podanym na etykiecie herbicydu.
- Sprawdź, czy chwasty są młode i aktywnie rosną, ponieważ wtedy zabieg nalistny zwykle działa najpewniej.
- Wybierz dzień bez przymrozku, silnego wiatru i opadów bezpośrednio po aplikacji.
- Wykonaj oprysk po obeschnięciu rosy, rano albo późnym popołudniem, zamiast w czasie największego nasłonecznienia.
Temperatura powietrza powinna wynosić najlepiej co najmniej 10°C, o ile etykieta konkretnego środka nie określa innych wymagań. Należy unikać zarówno chłodu, jak i upału. W niskiej temperaturze chwasty mogą pobierać substancję wolniej, a podczas suszy ich wzrost i transport substancji w roślinie są ograniczone. Z kolei silne nasłonecznienie i wysoka temperatura mogą zwiększać stres kukurydzy.
Przed opryskiem sprawdź następujące elementy:
- temperaturę powietrza i brak ryzyka przymrozku,
- prędkość wiatru oraz możliwość znoszenia cieczy roboczej,
- fazę kukurydzy i fazę rozwojową chwastów,
- wilgotność gleby przy zabiegu doglebowym,
- ryzyko deszczu po aplikacji, szczególnie przy środku działającym nalistnie.
Na plantacjach z silnym udziałem chwastów wieloletnich, takich jak perz właściwy, ostrożeń polny czy powój polny, sam wczesny oprysk może nie rozwiązać problemu. W takim przypadku strategię trzeba dopasować do gatunku chwastu, jego fazy i zapisów etykiety stosowanego herbicydu.
Najważniejsza zasada przy odchwaszczaniu kukurydzy
Nie ma jednej stałej daty odpowiedniej dla każdej plantacji. Decyzję wyznaczają faza BBCH kukurydzy, faza chwastów, ich nasilenie oraz pogoda. Najczęściej najlepszym momentem na zabieg powschodowy jest faza 2–6 liści, a czekanie do późniejszych faz zwiększa ryzyko słabszego efektu i realnej straty finansowej. Monitoring pola i szybka reakcja są pewniejsze niż trzymanie się sztywnego kalendarza.
